داشت پس از اسلام نيز به رسميت شناخت و نه آن خانه‌ها را به غنيمت گرفت و نه حتى با ملكيت مردم بر آنها معارضه كرد ، و آن مردم هم پيش از اسلام و هم پس از اسلام ، اين خانه‌ها را دادوستد مىكردند . [ براى نمونه ] اين دار الندوه يعنى نخستين سراى بنا شده در مكه است كه پس از قصى به هشام بن عبد الدار بن قصى رسيد ، در روزگار اسلام ، معاويه آن را از عكرمة بن عامر بن هشام بن عبد الدار بن قصى خريد و آن را دار الاماره كرد ، درحالىكه خانه پرآوازه‌ترين خانه‌اى بود كه فروخته مىشد و بيش از هرخانه‌اى خبرش در ميان مردم مىگسترد . اما در عين حال هيچ يك از صحابه با خريد و فروش آن مخالفتى نكردند . عمر رضى اللّه عنه و عثمان رضى اللّه عنه هم خانه‌هايى را كه در توسعه به مسجد افزودند از صاحبانشان خريده و آنها نيز بهاى اين خانه‌ها را به تملك درآورده بودند ، درحالىكه اگر چنين دادوستدى حرام بود آن خليفگان بهاى آنها را از اموال مسلمانان نمىپرداختند . ديگر آن‌كه از آن پس ، تا روزگار حاضر ، همين رويه استمرار يافته و بدين ترتيب اجماعى پيروى كردنى شكل گرفته است . اما روايت پيشين مجاهد ، به رغم ارسال آن ، بر اين معنا تفسير مىشود كه فروش خانه‌هاى مكه از سوى ديگران به ساكنان اين شهر جايز نيست ، تا از رهگذر روايت يادشده مردم را به اين حقيقت توجه دهد كه آن خانه‌ها غنيمت نبوده است تا بتوان آنها را [ از رهگذر قراردادى چون خريد و فروش ] به ملكيت دوبارهء مردمان مكه درآورد . از همين روى ، اين خانه‌ها به آن مردم فروخته نشده است . اجارهء خانه‌ها نيز همين حكم را دارد . فصل [ : حدود حرم ] حرم منطقهء پيرامونى مكه از همه سوى است و مرز آن در سمت راه مدينه ، جايى است پايين‌تر از تنعيم در منزلگاه بنى غفار ، در فاصله سه ميلى شهر ، در سمت راه عراق نقطه‌اى است در پيچ كوهى واقع در فاصله هفت ميلى شهر ، در سمت راه عجرانه نقطه‌اى در درهء آل عبد اللّه بن خالد در فاصله نه ميلى از شهر ، در سمت راه طائف در دشت بسته‌اى از سرزمين نمره در فاصله هفت ميلى و سرانجام در سمت راه جده ، جايى در نقطه افتراق عشاير چندگانه و در فاصله ده ميلى شهر . اينها مرزهاى منطقه‌اى است كه خداوند آن را به واسطهء حرمتى كه بدان اختصاص دارد و از رهگذر آن از ديگر سرزمين‌ها تمايز يافته ، « حرم » قرار داده است . خداوند - عز و جل - فرمود : وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً ؛ يعنى خدايا ، مكه و